Diagnostyka niepłodności

Światowa Organizacja Zdrowia uznała niepłodność za problem cywilizacyjny.

Tematyka niepłodności

Rozwój i szybki postęp cywilizacyjny przyniosły nam wiele korzyści i sprawiły, że nasze życie stało się bardziej komfortowe i wygodniejsze, niesie to jednak za sobą rozmaite konsekwencje. Żyjąc w nieustannym pośpiechu i stresie, będąc narażonym na ekspozycję na wszelakie substancje oraz związki toksyczne, fale elektromagnetyczne, stosując różnego rodzaju diety typu „fast food” oraz korzystając z nadmiernej ilości używek (papierosy, alkohol, narkotyki), narażamy się na ryzyko wystąpienia tzw. chorób cywilizacyjnych. Światowa Organizacja Zdrowia uznała niepłodność za problem cywilizacyjny. Światowe statystyki mówią, że 8-18% par zmaga się z niepłodnością. W Polsce problem ten dotyczy co szóstej pary. O niepłodności mówimy gdy kobieta pomimo regularnego współżycia seksualnego i przy niestosowaniu środków antykoncepcyjnych, przez rok nie była w stanie zajść w ciążę. Para powinna wówczas skonsultować się z lekarzem zajmującym się problematyką niepłodności. Diagnostyka niepłodności danej pary dotyczy ich wspólnego problemu dlatego też bardzo istotne dla postawienia skutecznej diagnozy jest aktywne uczestnictwo w wizytach, obojga partnerów.

Diagnostyka kobiety

Konsultacja lekarska (pierwsza wizyta)

Z uwagi na fakt, iż problem niepłodności może dotyczyć zarówno mężczyzny jak i kobiety, wskazane jest aby na pierwszej wizycie konsultacyjnej była obecność obojga partnerów. Aby lekarz mógł właściwie postawić diagnozę i wprowadzić konkretne leczenie, bardzo ważne jest zabranie ze sobą, jeśli takie istnieją:

  • Wszelakie dotychczasowe wyniki badań (laboratoryjnych, histopatologicznych, obrazowych USG)
  • Karty informacyjne z pobytów w szpitalu
  • Opisy operacji lub zabiegów, zwłaszcza inseminacji czy in vitro
  • Informacje o przebytych chorobach

 

Podczas pierwszej wizyty, lekarz mając na uwadze dostarczone przez Państwa dokumenty, przeanalizuje dotychczasową historię choroby i przeprowadzi dokładny wywiad, co pozwoli na rzetelną ocenę Państwa stanu zdrowia i umożliwi dobór odpowiedniej metody leczenia.

Pierwsza wizyta może odbyć się w każdym dniu cyklu owulacyjnego pacjentki. Podczas konsultacji lekarz wykonuje również badanie ginekologiczne i USG pacjentki. Zdarza się, że pacjentka jest kierowana na dodatkowe badania, które można wykonać bezpośrednio w naszej klinice.

Mężczyzna może zostać poproszony o wykonanie badania nasienia, w związku z powyższym wskazane jest aby zachował wstrzemięźliwość seksualną od 3 do 5 dni. W tym czasie zaleca się również unikania palenia papierosów, spożywania alkoholu oraz nadmiernego wysiłku fizycznego.

Z uwagi na Państwa komfort i poczucie bezpieczeństwa, dokładamy wszelkich starań aby wszystkie nasze wizyty przebiegały w  przyjaznej i miłej atmosferze a zarazem gwarantowały pełen profesjonalizm i wsparcie naszego personelu.

Badanie ginekologiczne

Badanie ginekologiczne to podstawowe badanie w diagnostyce chorób kobiecego układu płciowego. Badanie to składa się z dwóch części. Pierwszą z nich jest wywiad lekarski czyli rozmowa z pacjentką a druga to badanie właściwe. Podczas badania ginekologicznego, przy użyciu wziernika, lekarz ocenia skrupulatnie ściany pochwy, ze szczególnym uwzględnieniem szyjki macicy. Następie może również pobrać wymaz z pochwy i szyjki macicy celem wykonania badania cytologicznego lub wykrycia ewentualnych stanów zapalnych. Po wyjęciu wziernika następuje badanie wewnętrzne nazywane palpacyjnym, podczas którego lekarz wprowadza do pochwy kobiety dwa palce jednej ręki, dzięki którym będzie mógł zbadać możliwe zmiany chorobowe miednicy mniejszej. `

Badanie ginekologiczne jest badaniem całkowicie bezbolesnym i bezpiecznym. W razie konieczności zlecamy również badania laboratoryjne i obrazowe.

Badanie ultrasonograficzne

Badanie transwaginalne nazywane również USG przezpochwowym to badanie będące ważnym elementem podczas konsultacji diagnostycznych. Wykonywane jest ono przy pomocy specjalnej głowicy, zabezpieczonej jednorazową prezerwatywą w związku z powyższym pacjentka ma pewność, że głowica jest sterylna. Głowica połączona jest przewodem z aparatem ultrasonograficznym, rejestrującym częstotliwość zmieniającej się fali ultradźwiękowej odbijającej się od tkanek i uwidacznia ten obraz na monitorze. Fale te wnikają do organizmu w sposób całkowicie bezbolesny i bezpieczny w przeciwieństwie do promieni rentgenowskich.

USG transwaginalne wykonywane są w określonych przypadkach jak na przykład monitoring cyklu owulacyjnego, wykrycie wszelkich nieprawidłowości dotyczących budowy narządów rodnych pacjentki, cyst, mięśniaków czy też rozpoznanie innych stanów chorobowych.

Badanie to wskazane jest zarówno przy wczesnej ciąży w celu sprawdzenia tętna płodu, zbadania łożyska, obserwacji szyjki macicy czy też zdiagnozowania poronienia jak i w przypadku podejrzenia ciąży pozamacicznej.

Lekarze przychodni, Ovum w trosce o zdrowie swoich pacjentek, zalecają aby dorosłe kobiety wykonywały takie badanie przynajmniej raz na dwa lata.

Badania hormonalne

Bardzo ważnym aspektem w diagnostyce niepłodności są badania hormonalne, dlatego że to właśnie zaburzenia hormonalne mogą stanowić istotną blokadę przy zajściu w ciążę.

Hormony mają ogromny wpływ na całe nasze zdrowie, zarówno psychiczne jak i fizyczne. Odpowiadają one za naszą płodność, metabolizm, nastrój czy ogólne funkcjonowanie całego organizmu. Zaburzenia równowagi hormonalnej mogą objawiać się na wiele sposobów. Jednym z nich jest zarówno zanik miesiączki, nieregularne cykle, zahamowanie owulacji oraz niepłodność. Oznaczeniem konkretnych hormonów można zdiagnozować wiele zespołów chorobowych, min. zespół policystycznych jajników.

Badanie hormonów to badanie krwi, pozwalające oznaczyć poziom hormonów wskazanych przez lekarza, a co za tym idzie wdrożenie odpowiedniego leczenia i indywidualnego postępowania.

Cytologia

Cytologia czyli wymaz z szyjki macicy, jest podstawowym badaniem profilaktycznym, które ma na celu zdiagnozowanie niebezpiecznych zmian w szyjce macicy. Badanie to jest bezbolesne i polega na pobraniu wymazów, a następnie zbadaniu ich pod mikroskopem. Dzięki cytologii zapobiega się około 60-80 % przypadków raka szyjki macicy, gdyż jest on wykrywany w stadium przedinwazyjnym, całkowicie wyleczalnym. Poza tym, na podstawie wyników cytologii można zarówno stwierdzić czy nie doszło do zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) jak i dokonać kontroli leczenia zachowawczego i operacyjnego nadżerki tarczycy szyjki macicy, diagnostyki stanu nabłonka pochwy a także oceny działania leków hormonalnych i określenia terminu owulacji.

Badanie cytologiczne najlepiej wykonywać w pierwszej fazie cyklu, co najmniej 2 doby od zakończenia krwawienia miesiączkowego. Planując wykonanie cytologii, na trzy dni przed wizytą nie należy przyjmować żadnych dopochwowych środków antykoncepcyjnych ani leków dopochwowych oraz nie wykonywać irygacji pochwy i powstrzymać się od współżycia.

Monitoring cyklu

Monitoring cyklu jest to bardzo wnikliwa obserwacja i kontrola cyklu owulacyjnego, podczas której można stwierdzić czy nie występują nieprawidłowości owulacji, będące jedną z przyczyn niepłodności. Obserwacja ta polega na sukcesywnym wykonywaniu USG dopochwowego co najmniej 3-5 razy w miesiącu. Liczba koniecznych wizyt dobierana jest indywidualnie w zależności od długości cyklu każdej pacjentki. Na tej podstawie lekarz jest w stanie stwierdzić czy cykl przebiega prawidłowo, czy pęcherzyki wzrastają i pękają prawidłowo oraz ocenić jakie są parametry endometrium czyli błony śluzowej macicy. Taki monitoring, pozwala również na dokładne ustalenie dni płodnych i wskazanie dnia owulacji. W przypadku braku jajeczkowania lub niepękania pęcherzyka Graafa, to właśnie na podstawie takiej kontroli, lekarz może podjąć decyzję o farmakologicznym wywołaniu takiego procesu. Również gdy zostanie zaobserwowany nieprawidłowy wzrost pęcherzyków, zaleca się odpowiednie leki aby wspomóc ten rozwój.

Ze względu na fakt, iż cykle miesięczne mogą być zmienne (prawidłowe na przemian z nieprawidłowymi), może wystąpić konieczność kontroli owulacji w kilku cyklach.

Pęcherzyk Graafa – to pęcherzyk zawierający komórkę jajową, osiągający wymiary około 18-23 mm średnicy. Na przestrzeni całego życia płodnego kobiety, rozwija się około 400 pęcherzyków Graafa. Podczas jednego cyklu miesiączkowego, zazwyczaj dojrzewa jeden z nich, zmniejszając przy tym rezerwę jajnikową. Gdy pęcherzyk jest już dojrzały, pęka i wypuszcza znajdującą się w nim komórkę jajową. Moment ten nazywany jest jajeczkowaniem lub owulacją.

Ocena budowy macicy

Strona w przygotowaniu

Test PCT

Test PCT, nazywany również testem na wrogość śluzu, testem postkoitalnym czy testem Simsa-Huhnera, jest badaniem, które określa parametry śluzu okołoowulacyjnego tzn. jego ilość, barwę, konsystencję, lepkość, ciągliwość, PH itp. a zarazem sprawdza przenikalność plemników, ich zachowanie oraz ilość w śluzie. Zdarza się bowiem, że to właśnie ten śluz jest przyczyną problemów z zajściem w ciążę, ponieważ przez jego złe parametry, plemniki nie są w stanie dotrzeć do komórki jajowej.

W celu wykonania tego badania, kobieta powinna zgłosić się do lekarza w przeciągu 2-12 godzin po współżyciu, najlepiej bezpośrednio w dniu owulacji lub w okresie okołowulacyjnym. Test na wrogość śluzu przypomina badanie cytologiczne. Jest to badanie bezbolesne i trwa około 5 min. Po tym czasie próbka trafia do laboratorium gdzie poddawana jest analizie.

Bardzo ważne aby przed wykonaniem badania zachować przynajmniej dwudniową abstynencję płciową. Podczas współżycia nie należy używać żadnych środków nawilżających a po stosunku nie zażywać kąpieli oraz nie podmywać się płynem do higieny intymnej gdyż może to wpłynąć na wynik badania.

Wynik testu może być dodatni lub ujemny. Wynik dodatni oznacza, że w pobranym śluzie występuje przynajmniej 5-6 aktywnych, żywych i ruchomych plemników. Wynik ujemny ma miejsce wówczas gdy w próbce poddanej analizie nie stwierdzono plemników, jest ich zbyt mało lub też nie poruszają się. Istnieje wtedy prawdopodobieństwo, że w śluzie znajdują się przeciwciała przeciwplemnikowe, bakterie, nasienie nie jest najlepszej jakości lub śluz posiada nieprawidłowe parametry.

Kolposkopia

Kolposkopia to badanie pozwalające na dokładne obejrzenie szyjki macicy, pochwy, krocza i sromu w celu ewentualnego wykrycia zmian przednowotworowych i wczesnonowotworowych oraz infekcji wirusem HPV. Wykonywane jest ono kolposkopem czyli specjalnym mikroskopem, przy pomocy którego uzyskuje się znaczne powiększenie obrazu i jego trójwymiarowość. Jest to badanie nieinwazyjne, bezbolesne i trwa około kilkunastu minut. Przed wykonaniem kolposkopii, lekarz zakłada do pochwy wziernik a następnie już przy użyciu kolposkopu, rozpoczyna skrupulatne badanie narządów rodnych. Lekarz może również zaaplikować pacjentce roztwór kwasu mlekowego czy też roztwór jodu w jodku potasu. Wymienione substancje powodują, iż prawidłowe komórki zabarwiają się pod ich wpływem inaczej niż komórki patologiczne co umożliwia ich natychmiastowe rozpoznanie. Jeśli jakiekolwiek niepokojące zmiany zostaną zauważone, lekarz pobiera wycinek do analizy histopatologicznej.

Badanie najlepiej jest wykonać pomiędzy 10 a 20 dniem cyklu jednak nie podczas krwawienia miesiączkowego. Bardzo ważne jest również aby na dobę przed badaniem nie współżyć i nie wykonywać irygacji pochwy. Stosunkowo wcześnie należy wyleczyć różnego rodzaju stany zapalne narządów rodnych oraz poinformować lekarza o uczuleniu na jod.

HSSG - ocena drożności i sprawności jajowodów

Sono HSG czyli sonohisterosalpingographia to badanie drożności jajowodów przy użyciu USG i z podaniem kontrastu. Nietypowa budowa macicy zarówno jak i niedrożne jajowody, mogą być jedną z przyczyn problemów z płodnością. Badanie to ma na celu wykrycie możliwych nieprawidłowości w budowie macicy oraz sprawdzenie drożności jajowodów. Lekarz podczas zabiegu rozszerza ściany pochwy wziernikiem i wprowadza cewnik zakończony balonikiem. Następnie przy jego użyciu podaje kontrast, który dostaje się do macicy i jajowodów potwierdzając tym samym ich drożność. Podczas zabiegu lekarz wprowadza sondę USG mogąc wówczas obserwować kształt jamy macicy oraz przepływ kontrastu przez jajowody. Badanie trwa od 15 do 30 min. i należy je wykonywać w pierwszej fazie cyklu po ustaniu plamienia miesiączkowego.

Porada psychologa

Niepłodność to dla większości par bolesny temat, któremu towarzyszą trudne emocje i o którym pary nie zawsze chcą rozmawiać. Każdy z pacjentów, zarówno mężczyzna jaki i kobieta, przeżywa ten problem indywidualnie i podchodzą do niego na swój sposób. Towarzyszący staraniom o dziecko stres a często również poczucie winy, huśtawka emocjonalna, kompleksy czy wstyd, mogą prowadzić nawet do depresji. Organizm ludzki poddany takim emocjom, reaguje stosownie do tego co dzieje się w psychice, zmieniając zachodzące w nim procesy fizjologiczne.

Dlatego bardzo ważne aby pamiętać, że leczenie niepłodności to praca nie tylko jednego specjalisty ale działanie zespołowe gdzie występuje współpraca na każdym etapie postępowania. Istotne jest aby w razie potrzeby, skorzystać z pomocy psychologa z profesjonalnym podejściem i doświadczeniem w pracy z parami, które zmagają się z tematem niepłodności. Przychodnia OVUM dbając o dobro swoich pacjentów, oferuje taką pomoc na każdym etapie leczenia, zapewniając przy tym pełen komfort i przyjazną atmosferę.

Przyczyny kobiecej niepłodności

Endometrioza

Dokonując wnikliwej diagnostyki przyczyn zaistniałej niepłodności, bardzo często spotykamy się z faktem, że to właśnie endometrioza jest odpowiedzialna za faktyczny stan rzeczy. Szacuje się, że około 30 – 50 % kobiet leczących się na niepłodność, zmaga się właśnie z endomertiozą. Wykrycie tej choroby jest ważne zarówno ze względów prokreacyjnych ale także z punktu widzenia poprawy jakości życia i zdrowia pacjentki.

Co to takiego?

Właściwe endometrium charakteryzuje się tym, że rośnie tylko wewnątrz jamy macicy gdzie zagnieżdża się zarodek i rozwija się rosnące łożysko. Pod wpływem hormonów, z każdym miesiącem błona śluzowa kobiety rośnie i złuszcza się podczas menstruacji.

Endometrioza to rozrastanie się błony śluzowej poza jamą macicy. Najczęściej w różnych częściach jamy brzusznej, w okolicach jajników, jajowodów, na zewnętrznej ścianie macicy czy nawet jelitach. Nieprawidłowo umiejscowione endometrium podobnie jak i normalne, reaguje na zmiany hormonalne, rosnąc a następnie złuszczając się. Wewnętrzne krwawienia (ponieważ nie mają ujścia na zewnątrz) prowadzą do powstawania licznych zrostów w jamie macicy co  może skutkować niedrożnością jajowodów. Skutkują również licznymi stanami zapalnymi a także rozwijaniem się guzków endometrianych oraz torbieli. Dlatego też bardzo ważne aby dokonać skutecznej diagnozy tego schorzenia gdyż kobieta zmagająca się z nim, może mieć poważne problemy z zajściem w ciążę.

Objawy

Głównymi objawami endometriozy są uporczywe bóle w okolicy podbrzusza w okresie okołomenstruacyjnym, obfite miesiączki, plamienia pomiędzy miesiączkami, dyskomfort w trakcie współżycia płciowego. Zdarza się również, że choroba ta przebiega bezobjawowo.

Diagnoza i leczenie

Podstawowym badaniem diagnostycznym umożliwiającym wykrycie endometriozy jest badanie USG, jednak najskuteczniejszym sposobem rozpoznania tego schorzenia jest  przeprowadzenie laparoskopii. Dlatego też lekarze OVUM ustalając przyczynę niepłodności kobiety, po przeprowadzeniu licznych badań, w przypadku zaistnienia podejrzenia wystąpienia endometriozy, kierują pacjentkę na zabieg laparoskopowy. Wykonywany jest on w szpitalu pod narkozą. Laparoskopia umożliwia nie tylko ostateczne zdiagnozowanie choroby ale także usunięcie zrostów, torbieli czy innych ognisk choroby oraz sprawdzenie drożności jajowodów.

PCOS – zespół policystycznych jajników

PCOS – obecnie szacuje się, że na to endokrynologiczne schorzenie cierpi około 3 – 8% kobiet w wieku rozrodczym. Zespół policystycznych jajników w 72% jest główną przyczyną niepłodności, poza tym faktem choroba ta jest dość uciążliwa dla kobiet powodując liczne kompleksy i dyskomfort życia a nieleczona,  może być przyczyną nowotworu błony śluzowej macicy.

Co to takiego ?

Każdego miesiąca w organizmie zdrowej kobiety, z pośród wielu dojrzewających w jajniku pęcherzyków, zostaje jeden, uwalniający komórkę jajową (mówimy wtedy o owulacji), która trafia do jajowodu a pozostałe pęcherzyki zanikają.
W organizmie chorej kobiety, nie ma pęcherzyka dominującego jest natomiast duża liczba małych i niedojrzałych pęcherzyków, które nie uwalniają komórek jajowych lecz obumierają.

Objawy

Najczęstszymi i najbardziej charakterystycznymi objawami, które należy wymienić przy PCOS, są nieregularne miesiączki lub wręcz ich zanik, otyłość (najczęściej brzuszna), nadmierne owłosienie w miejscach typowych dla mężczyzn, trądzik, łysienie androgenowe lub właśnie problemy z zajściem w ciążę. Zespołowi policystycznych jajników towarzyszy często insulinooporność, powodująca nie tylko nadwagę ale mogąca również przyczynić się do rozwoju cukrzycy.

Diagnoza i leczenie

Aby móc trafnie zdiagnozować zespół policystycznych jajników, niezbędne jest wykonanie USG narządu rodnego (aby ocenić budowę jajników), podstawowego badania hormonalnego oraz przeanalizowanie towarzyszących objawów.

Na obecną chwilę nie ma jeszcze możliwości  całkowitego wyleczenia tej choroby, aczkolwiek istnieją metody pozwalające skutecznie zapobiegać jej skutkom. W pierwszej kolejności stosowana jest tutaj terapia hormonalna, która ma na celu obniżenie poziomu androgenów i regulację cyklu miesięcznego.

W przypadku kobiet starających się o dziecko, bardzo istotna jest wczesna diagnoza, gdyż z wiekiem objawy mogą się nasilać.

Zaburzenia jajeczkowania

Jajeczkowanie to szczególnie ważny proces zachodzący w organizmie kobiety, któremu zawdzięcza ona wydanie na świat potomstwa. Jedną z najczęstszych przyczyn, która w konsekwencji powoduje niepłodność, jest zaburzenie jajeczkowania.

Co to takiego?

Owulacja nazywana również jajeczkowaniem, polega na pęknięciu dojrzałego pęcherzyka i uwolnieniu się z niego komórki jajowej, która następnie przesuwa się w kierunku jajowodu, gdzie przy napotkaniu plemnika, dochodzi do zapłodnienia. Przyjęło się, że regularne cykle w przypadku zdrowej kobiety powtarzają się co 28 dni. W przypadku gdy cykl trwa zarówno 22 jak i 40 dni mamy do czynienia z zaburzeniem owulacji.

Objawy

Do najczęstszych objawów zaburzenia jajeczkowania zaliczamy zarówno krótkie jak i długie oraz nieregularne cykle, skąpe miesiączki lub ich całkowity brak a także nasilenie dolegliwości związanych z zespołem napięcia przedmiesiączkowego takie jak bóle podbrzusza, obolałe, nabrzmiałe piersi, uczucie przygnębienia czy zmęczenia.

Przyczyny

Główne przyczyny braku jajeczkowania:

  • Zburzenia hormonalne spowodowane poprzez stres, problemy neurologiczne, niewydolność układu podwzgórzowo-przysadkowego, zażywane leki
  • Schorzenia związane z żywieniem (otyłość, anoreksja, bulimia)
  • Zespół policystycznych jajników (PCOS)
  • Schorzenia tarczycy lub nadnerczy
  • Zaburzenia metabolizmu (np. cukrzyca)
  • Hiperprolaktynemia – wysokie stężenie prolaktyny (hormon wydzielany w przysadce mózgowej) we krwi
  • Niekorzystny stan psychiczny pacjentki

Diagnostyka i leczenie

Aby postawić konkretną diagnozę czy pacjentka cierpi na zaburzenia jajeczkowania, lekarz musi ocenić pracę układu hormonalnego pacjentki oraz funkcjonowanie całego organizmu w celu eliminacji poszczególnych przyczyn.  W pierwszej kolejności wykonuje USG dopochwowe w celu dokonania oceny budowy macicy i jajników. Dokonuje również wykluczenia endometriozy, wszelakich stanów zapalnych i zleca badania hormonalne. Konieczne może być również monitorowanie owulacji w celu kontroli procesu dojrzewania i pękania pęcherzyków. Kolejnym etapem w kierunku właściwej diagnozy może być wykonanie drożności jajowodów.

Lekarze przychodni OVUM zdają sobie sprawę, że aby zadziałać skutecznie i zastosować konkretne leczenie, należy najpierw  ustalić źródło zaburzeń owulacji. Dopiero eliminacja podstawowej przyczyny stwarza szansę kobiecie na regularne jajeczkowanie i co za tym idzie, posiadania potomstwa.

Infekcje i zakażenia

Na czym polega zagrożenie

Infekcje i zakażenia intymne to bardzo częste schorzenia ginekologiczne z którymi przynajmniej raz w życiu spotkała się każda kobieta. Ze względu na fakt, iż we florze bakteryjnej pochwy występują zarówno bakterie, które żyją tam na stałe jaki te które mnożą się min. podczas zaburzeń hormonalnych, cukrzycy czy na skutek niskiego poziomu higieny osobistej, może dochodzić do zachwiania bezpiecznej równowagi pomiędzy nimi. Zmienia się wtedy pH oraz jakość śluzu i tworzy środowisko przyjazne wszelakim infekcjom i zakażeniom. Schorzenia o tym podłożu, same w sobie nie powodują niepłodności ale mogą stanowić przyczynę przejściowych problemów z zajściem w ciążę. Z kolei nieleczone, przewlekłe, częste infekcje stanowią ryzyko zapalenia błony śluzowej macicy, jajników lub jajowodów a w konsekwencji powstanie zrostów utrudniających znacznie komórce jajowej wędrówkę i sam proces zapłodnienia.

Rodzaje infekcji narządów płciowych

Infekcje narządów płciowych możemy podzielić na:

  • Infekcje wirusowe (np. wirus HPV)
  • Infekcje bakteryjne (np. bakterie Chlamydia, Mycoplasma, waginoza, rzeżączka)
  • Infekcje grzybicze (np. drożdżaki, Candida albicans)
  • Infekcje pasożytnicze (np. rzęsistek)

Najczęstsze objawy

  • Uczucie dyskomfortu w miejscach intymnych
  • Pieczenie (również podczas oddawania moczu)
  • Świąd
  • Bolesność pochwy, podbrzusza (również podczas stosunku)
  • Podrażnienie
  • Obfite upławy o nietypowym zapachu i konsystencji

Profilaktyka i leczenie

Podstawą w przypadku wszelakiej profilaktyki dotyczącej infekcji miejsc intymnych jest:

  • przestrzeganie i stosowanie zasad właściwej higieny intymnej
  • noszenie bawełnianej bielizny i unikanie obcisłych spodni
  • unikanie irygacji pochwy, która prowadzi do wypłukiwania bakterii z dróg rodnych i zaburza w ten sposób florę bakteryjną
  • częsta zmiana tamponów i podpasek
  • stosowanie podczas antybiotykoterapii środków wspomagających zdrowie intymne kobiety
  • unikanie przypadkowych kontaktów seksualnych i ryzykownych zachowań seksualnych

Leczenie większości infekcji i zakażeń dróg rodnych, odbywa się poprzez leczenie farmakologiczne, przy pomocy kuracji antybiotykowej.

Wady rozwojowe narządu rodnego

Strona w przygotowaniu.

Przedwczesne wygasanie czynności jajników

Przedwczesne wygasanie czynności jajników (POF – premature ovarian failure), dotyka kobiet przed 40 rokiem życia. Szacuje się, że w przedziale wiekowym 30-39 lat, na to schorzenie cierpi jedna na sto a przed 30 rokiem życia jedna na tysiąc kobiet.

Co to takiego?

W przypadku gdy mamy do czynienia z zaburzeniami miesiączkowania, ich zanikiem lub całkowitym brakiem, na myśl przychodzi nam menopauza. Niestety jeśli do takiego stanu rzeczy dochodzi u kobiety w młodszym wieku, tzn. przed 40 rokiem życia, możemy mieć podejrzenie, że mamy do czynienia z przedwczesnym wygasaniem czynności jajników. Oznacza to zakończenie funkcji wytwarzania komórek jajowych oraz funkcji hormonalnej jajnika na skutek wyczerpania rezerwy jajnikowej czyli puli pęcherzyków.

Objawy

Objawy towarzyszące temu schorzeniu są bardzo podobne jak w przypadku menopauzy i możemy do nich zaliczyć:

  • Spóźniające się miesiączki
  • Nieregularne miesiączki
  • Brak miesiączki
  • Rozdrażnienie
  • Problemy z koncentracją
  • Uderzenia gorąca
  • Poty nocne
  • Suchość pochwy
  • Obniżone libido

Przyczyna

Do najczęściej występujących przyczyn przedwczesnego wygasania czynności jajników możemy zaliczyć:

  • Choroby autoimmunologiczne
  • Czynniki genetyczne, związane z uszkodzeniem chromosomu X
  • Działania lecznicze (radioterapia, chemioterapia)
  • Choroby zakaźne (malaria, ospa itp.)
  • Zakażenia bakteryjne i infekcje wirusowe

Udowodniono również poprzez liczne badania naukowe, iż istnieją szczególne czynniki ryzyka, które mają wpływ na występowanie tego schorzenia. Możemy do nich zaliczyć:

  • Wiek
  • Palenie papierosów
  • Wysoki poziom glukozy we krwi

Niestety, w większości przypadków wygasania czynności jajników, nie jest znane podłoże gdyż ma ono charakter idiopatyczny.

 

Skutki

Schorzenie nazywane w skrócie POF, niesie za sobą różnego rodzaju skutki i konsekwencje. Należy tu przede wszystkim wymienić:

  • Obniżenie płodności lub jej całkowita utrata
  • Występowanie osteoporozy nawet u bardzo młodych kobiet (skutek obniżenia estrogenów co w konsekwencji wpływa na zmniejszenie gęstości mineralnej kości, ale także w połączeniu z chorobą, spowodowana przyjmowanymi lekami i siedzącym trybem życia)

Diagnoza i leczenie

Lekarze przychodni OVUM diagnozują powyższą chorobę na podstawie obrazu klinicznego choroby dokonując badań obrazowych, hormonalnych i wykluczając w ten sposób inne możliwe schorzenia. Kolejnym krokiem jest wybranie leczenia, które ze względu na różnorodność możliwych przyczyn, zostaje dostosowane indywidualnie do konkretnej pacjentki. U pacjentek z przedwczesnym wygasaniem czynności jajników oprócz zastosowania leczenia farmakologicznego, bardzo istotną rolę odgrywa terapia psychologiczna. Kobiety zmagające się z tą przypadłością, mające świadomość problemów związanych z posiadaniem potomstwa,  często miewają różnego rodzaju spadki nastroju a także stany depresyjne. Dlatego też dokładamy wszelkich starań aby dobrane terapie wzajemnie się uzupełniały, były skuteczne oraz dawały komfort naszym pacjentkom.

Mięśniaki macicy

Kolejną z przyczyn dlaczego para starająca o dziecko nadal go nie ma, mogą być tzw. mięśniaki macicy. Obecnie szacuje się, że mięśniaki mogą być związane z niepłodnością u 5-10% kobiet natomiast u 2-3% są jedyną przyczyną niepłodności.

Co to takiego?

Mięśniaki macicy to guzy będące łagodnymi nowotworami, rozwijającymi się najczęściej w ścianie macicy. Nazywane również włókniakami, mogą występować pojedynczo ale z reguły tworzą skupiska. Osiągają rozmiary od kilku milimetrów do nawet takich, które przekraczają 20 cm. Zlokalizowane przy ujściu jajowodów do jamy macicy często powodują ich niedrożność z kolei drobne, lecz licznie rozsiane, mogą znacząco utrudniać zagnieżdżenie się zarodka w błonie śluzowej macicy. Pojawiają się one w każdym wieku jednak najczęściej następuje to pomiędzy 35 a 50 rokiem życia. Mięśniaki mogą mieć nie tylko negatywny wpływ na płodność ale ich obecność bardzo często komplikuje przebieg ciąży, porodu i połogu. Mogą być również przyczyną poronień czy przedwczesnego porodu.

Objawy

Zdarzają się przypadki w których mięśniaki nie dają żadnych objawów i pacjentka dowiaduje się o nich dopiero podczas badania ginekologicznego, natomiast jeśli już takie występują to jest to uzależnione w głównej mierze od ich liczby, wielkości i umiejscowienia. Do najczęściej spotykanych objawów, które zgłaszają pacjentki zaliczamy:

  • Bóle podbrzusza
  • Parcie na mocz
  • Obfite i przedłużające się krwawienia
  • Ucisk na kręgosłup
  • Niepłodność
  • Poronienia

Przyczyny

Do najczęstszych przyczyn występowania mięśniaków możemy zaliczyć:

  • Nadwaga
  • Brak porodów

Diagnoza i leczenie

Badaniem, dzięki któremu jest możliwe potwierdzenie lub wykluczenie mięśniaków, jest badanie USG. Przed zastosowaniem jakiegokolwiek leczenia, lekarz bierze pod uwagę wiek pacjentki, jej plany dotyczące posiadania potomstwa i umiejscowienie guzów. Najczęściej stosowanym zabiegiem w celu pozbycia się mięśniaków jest ich operacyjne usunięcie. Po takim zabiegu operacyjnym, potrzebny jest okres regeneracji trwający około 3-6 miesięcy zanim kobieta zacznie starać się o ciążę.

Zrosty pooperacyjne i zmiany pozapalne

Przyczyną niepłodności jest najczęściej kilka różnych czynników, zauważono natomiast ścisły związek pomiędzy problemami z zajściem w ciążę a występowaniem zrostów. Obecne badania wskazują na to, iż na niepłodność spowodowaną zrostami, cierpi około 15 – 20% kobiet. Schorzenie to narusza porządek anatomiczny w obrębie jajników i jajowodów często, znacznie utrudniając lub wręcz uniemożliwiając jajeczkowanie, przemieszczanie zapłodnionych komórek czy zarodków.

Co to takiego ?

Zrosty to włókniste zbliznowacenia powstałe na skutek naturalnego lecz nieprawidłowego łączenia się tkanek. Ulokowane są one pomiędzy jajnikami i jajowodami w związku z czym zaburzają budowę anatomiczną miednicy mniejszej, powodując w ten sposób liczne problemy w uzyskaniu ciąży.

Objawy

Do najczęściej występujących objawów będących wynikiem obecności zrostów zaliczamy:

  • Niedrożność jelit
  • Niepłodność u kobiet
  • Ból w obrębie jamy brzusznej

Dolegliwości związane ze zrostami nie zawsze są odczuwalne tak więc kobieta może być zupełnie nieświadoma ich obecności. Zdarza się zatem, że pacjentka dowiaduje się o nich nawet po kilku latach, w momencie diagnozowania powikłań.

Przyczyny

Główną przyczyną powstawania zrostów są powikłania powstałe w wyniku zabiegów operacyjnych i mówimy tu zrostach pooperacyjnych. Podczas działań chirurgicznych dochodzi do naruszenia ciągłości tkanek w których w momencie zrastania się może rozwinąć się stan zapalny. Tkanki zostają wówczas niedokrwione na skutek czego tworzą się zrosty. Do najczęstszych zabiegów, których powikłaniem są właśnie zrosty zaliczamy:

  • Usunięcie mięśniaków
  • Usunięcie endometrium
  • Operacje jajowodów
  • Operacje jajników
  • Operacje macicy
  • Poród
  • Cesarskie cięcie
  • Poronienie
  • Usunięcie wyrostka robaczkowego

Kolejna kategoria to zrosty pozapalne. Nawracające, nieleczone lub niewłaściwie leczone, przewlekłe stany zapalne występujące w jamie brzusznej i miednicy mniejszej takie jak zapalenie przydatków czy pęcherza moczowego mogą w konsekwencji doprowadzić do powstania zrostów.  Te z kolei do dalszych powikłań takich jak niedrożność jajowodów i co za tym idzie niepłodność. Częstym powodem tworzenia się zrostów jest również występowanie i rozwój endometriozy.

Diagnostyka i leczenie

Podobnie jak we wszystkich przypadkach schorzeń występujących u kobiet zmagających się z niepłodnością, tutaj również aby dobrać odpowiednie leczenie należy postawić właściwą diagnozę. Jednym z badań umożliwiających taką diagnozę jest badanie drożności jajowodów w trakcie laparoskopii lub badanie USG z podanym kontrastem. Mniejsze zrosty są zazwyczaj podczas tych badań niwelowane, natomiast w przypadku większych może zaistnieć konieczność poddania się histeroskopii.

Nieprawidłowości genetyczne

Strona w przygotowaniu.

Zaburzenia immunologiczne

Niepłodność immunologiczna to coraz częstszy problem par starających się o potomstwo. Szacuje się, że stanowi ona 6 – 12% problemów z zajściem w ciążę i poronień nawykowych. Zaburzania tego typu mogą wystąpić zarówno u kobiet jak i u mężczyzn bez względu na wiek oraz u par, które posiadają już dzieci i nie mogą uzyskać kolejnej ciąży. Odpowiednia diagnostyka i właściwie dobrane leczenie, zwiększają szansę na potomstwo.

Co to takiego ?

Niepłodność immunologiczna to schorzenie, w którym przeszkodą w zajściu w ciążę jest nasz własny system odpornościowy. Organizm kobiety zarówno jak i organizm mężczyzny zaczyna wówczas traktować komórki rozrodcze jako wroga i wysyła przeciwko nim przeciwciała. Jeżeli niepłodność powstaje w wyniku wytwarzania przeciwciał przeciwko własnym komórkom, mówimy wtedy o niepłodności autoimmunologicznej. Dochodzi do niej wówczas gdy organizm kobiety zaczyna produkować przeciwciała przeciwko własnym komórkom jajowym, własnym tkankom uniemożliwiając w ten sposób zagnieżdżenie się zarodka oraz przeciwko zarodkowi, który zostaje potraktowany przez układ odpornościowy kobiety jako „intruz” w związku z czym dochodzi do poronienia. Ten sam typ niepłodności ma miejsce w organizmie mężczyzny w momencie gdy jego własny organizm wytwarza przeciwciała przeciwko komórkom znajdującym się w jądrach lub przeciwko plemnikom. Uruchamiane są wówczas mechanizmy obronne, które doprowadzają do nieodwracalnego uszkodzenia plemnika uniemożliwiając w ten sposób zapłodnienie. Drugi rodzaj niepłodności immunologicznej to niepłodność alloimunologiczna. Dla układu odpornościowego każdej kobiety, plemnik jest obcą komórką, jednak w podczas prawidłowej reakcji jej organizm rozwija tzw. zjawisko tolerancji na antygeny mężczyzny umożliwiając zajście w ciążę, rozwój zarodka i donoszenie ciąży. W przypadku gdy mówimy o niepłodności alloimunologicznej mówimy o tzw. „wrogim śluzie” gdzie organizm kobiety zaczyna wytwarzać przeciwciała, zwalczające nasienie mężczyzny. Zapłodnienie naturalne jest wtedy niemal niemożliwe jeśli jednak doszłoby do niego, istnieje duże prawdopodobieństwo, że organizm kobiety przystąpi do zwalczania zarodka ponieważ posiada on połowę materiału genetycznego mężczyzny. Konsekwencją jest poronienie we wczesnym etapie ciąży.

Przyczyny

Do najczęstszych przyczyn niepłodności immunologicznej zaliczamy:

  • Częste zakażenia, zapalenia, infekcje
  • Endometriozę
  • Urazy jąder i najądrzy
  • Częste stany podgorączkowe
  • Schorzenia immunologiczne występujące w rodzinie

Niepłodność tego typu, może również wystąpić u par posiadających już potomstwo i starających się o kolejne.

Diagnostyka i leczenie

W przypadku niepłodności immunologicznej, niezwykle ważna jest właściwa diagnoza. Samo stwierdzenie niepłodności immunologicznej to dopiero początek drogi. Bardzo ważne jest rozpoznanie konkretnego zaburzenia będącego przyczyną niepowodzeń. Diagnostyka ma miejsce na wielu etapach. Jednym z nich jest badanie nasienia w celu dokonania oceny żywotności plemników. Kolejnym krokiem jest wykonanie testu postkoitalnego (Simsa-Huhnera). Wykonuje się go kilka godzin po stosunku zakończonym wytryskiem. Pobiera się wówczas śluz z szyjki macicy i dokonuje badania mającego na celu sprawdzenie liczby i ruchliwości plemników co daje nam odpowiedź czy organizm kobiety produkuje przeciwciała przeciwko plemnikom. W celu zdiagnozowania niepłodności immunologicznej dokonuje się również badań immunologicznych polegających na poszukiwaniu we krwi przeciwciał przeciwko plemnikom. Dopiero po tak wnikliwej analizie badań oraz przeprowadzonym wywiadzie, możemy wdrożyć skuteczne leczenie dobrane indywidualnie do danej pary. Konieczne może być zastosowanie leków blokujących wytwarzanie konkretnych przeciwciał, inseminacja a czasami nawet zapłodnienie in vitro.

Diagnostyka mężczyzny

Konsultacja lekarska (pierwsza wizyta)

Z uwagi na fakt, iż problem niepłodności może dotyczyć zarówno mężczyzny jak i kobiety, wskazane jest aby na pierwszej wizycie konsultacyjnej była obecność obojga partnerów. Aby lekarz mógł właściwie postawić diagnozę i wprowadzić konkretne leczenie, bardzo ważne jest zabranie ze sobą jeśli takie istnieją:

  • Wszelakie dotychczasowe wyniki badań (laboratoryjnych, histopatologicznych, obrazowych USG)
  • Karty informacyjne z pobytów w szpitalu
  • Opisy operacji lub zabiegów zwłaszcza inseminacji czy in vitro
  • Informacje o przebytych chorobach

 

Podczas pierwszej wizyty, lekarz mając na uwadze dostarczone przez Państwa dokumenty, przeanalizuje dotychczasową historię choroby i przeprowadzi dokładny wywiad co pozwoli na rzetelną ocenę Państwa stanu zdrowia i umożliwi dobór odpowiedniej metody leczenia.

Pierwsza wizyta może odbyć się w każdym dniu cyklu owulacyjnego pacjentki. Podczas konsultacji lekarz wykonuje również badanie ginekologiczne i USG pacjentki. Zdarza się również, że pacjentka jest kierowana na dodatkowe badania, które można wykonać bezpośrednio w naszej klinice.

Mężczyzna może zostać poproszony o wykonanie badania nasienia w związku z powyższym wskazane jest aby zachował wstrzemięźliwość seksualną od 3 do 5 dni. W tym czasie zaleca się również unikania palenia papierosów, spożywania alkoholu oraz nadmiernego wysiłku fizycznego.

Z uwagi na Państwa komfort i poczucie bezpieczeństwa, dokładamy wszelkich starań aby wszystkie nasze wizyty przebiegały przyjaznej i miłej atmosferze a zarazem gwarantowały pełen profesjonalizm i wsparcie naszego personelu.

Badanie nasienia

BADANIE NASIENIA

 

Badanie nasienia to pierwszy krok w ocenie płodności mężczyzny. Służy ono ocenie jakości plemników, ich liczby oraz aktywności. Prawidłowość poszczególnych parametrów nasienia oceniana jest w oparciu o aktualnie obowiązujące wytyczne WHO (Światowej Organizacji Zdrowia) z 2010 roku, które ulegały zmianom na przestrzeni lat w miarę pojawiania się nowych badań medycznych.

W wersji podstawowej ocenia się szereg parametrów, z których najistotniejsze są: odsetek ruchliwych plemników, ich liczba na 1ml nasienia, ogólna liczba plemników w ejakulacie, budowa morfologiczna, ewentualnie stopień aglutynacji i agregacji plemników czy też obecność w nasieniu komórek okrągłych (komórek spermatogenezy lub leukocytów). W wersji rozszerzonej wykonywane są dodatkowo: test sprawdzający żywotność plemników (test eozynowy), ocena ciągłości błony komórkowej plemników (HOST) oraz dokładna analiza morfologii plemników określająca proporcje pomiędzy prawidłowo zbudowanymi plemnikami oraz tymi, u których występują uszkodzenia strukturalne w obrębie witki, wstawki oraz główki, a także stopień wakuolizacji.

 

Przygotowanie do badania:

 

Pacjent powinien zachować 3-5 dniową abstynencję płciową (zarówno za długi, jak i za krótki okres wstrzemięźliwości może spowodować zafałszowanie wyniku) oraz alkoholową dłuższą niż 3 dni.

Materiał do badania oddaje się drogą masturbacji, nie może być uzyskany drogą stosunku przerywanego, ani z prezerwatywy. Wskazane jest oddanie nasienia na miejscu. Możliwe dostarczenie nasienia w sterylnym pojemniku w czasie nie dłuższym niż 1 godz. od oddania. W takim przypadku ważne jest aby materiał był transportowany w temperaturze ciała.

Możliwe jest oddanie nasienia do specjalnej prezerwatywy Male- FactorPak, która daje możliwość zebrania nasienia w najbardziej naturalny sposób (podczas stosunku), a w odróżnieniu od klasycznych prezerwatyw nie zawiera środków plemnikobójczych, nie zmniejsza ruchliwości i żywotności plemników, a tym samym nie wpływa negatywnie na wiarygodność otrzymanego wyniku.

 

Pacjent powinien być zdrowy. Przeziębienie, a w szczególności podwyższona temperatura ma wpływ na wynik badania nasienia. Leczenie antybiotykami również ma wpływ na wynik badania nasienia, dlatego pacjent powinien odczekać od ostatniej dawki antybiotyku ok. 14 dni.

 

Wynik uzyskiwany jest po około 2- 3 godzinach.

HBA

Test HBA (Hialuronan Binding Assay) ma na celu określenie umiejętności wiązania plemników z kwasem hialuronowym, który to ma bardzo duże znacznie w procesie zapłodnienia komórki jajowej. Właściwy procentowy odsetek dojrzałych plemników w badanym nasieniu, powinien wynosić nie mniej niż 80%. Naturalnym jest, że kwas hialuronowy występuje w osłonce otaczającej komórkę jajową z kolei dojrzałe i prawidłowo rozwinięte plemniki posiadają w swojej główce receptory umożliwiające rozpoznanie oocytu i wiązanie się ze składnikami osłonki. Ze względu na fakt, iż zdolność wiązania się plemników z kwasem hialuronowym jest nabywana stosukowo późno w procesie dojrzewania plemników, to właśnie test HBA umożliwia ocenę funkcjonalności i dojrzałości plemników. Plemniki niedojrzałe lub takie, które nie przeszły właściwej spermatogenezy, nie mają umiejętności wiązania z kwasem.

Test HBA zalecany jest w szczególności w przypadku niepłodności idiopatycznej oraz jako badanie uzupełniające do ogólnego badania nasienia. Wskazane jest również po kwalifikacji pacjentów do procedury in vitro, w celu właściwego wyboru metody zapłodnienia komórek jajowych ICSI lub PICSI.

Przeciwskazaniem do przeprowadzenia testu HBA jest poważna asthenozoospermia (obniżona ruchliwość plemników) lub też necrospermia (brak ruchliwych plemników w nasieniu). Badania tego nie przeprowadza się również jeśli w nasieniu nie ma ruchliwych plemników.

MAR TEST

MAR TEST (Mixed Antiglobulin Reaction) jest testem mającym na celu wykrycie w nasieniu obecności przeciwciał przeciwplemnikowych produkowanych przez organizm mężczyzny. Przeciwciała te powodują zlepianie się plemników a co tym idzie, obniżają ich ruchliwość i zdolność penetracji przez śluz szyjkowy skutkując znacznym utrudnieniem podczas procesu zapłodnienia. Badanie to polega na pobraniu próbki nasienia a następnie zostaje ona poddana analizie poprzez podanie do niej specjalnych kuleczek lateksowych pokrytych odpowiednimi przeciwciałami. Kolejnym etapem jest obserwacja tak przygotowanej próbki pod mikroskopem. Zaobserwowanie zjawiska łączenia się plemników z kuleczkami wskazują na obecność, w nasieniu danego pacjenta, przeciwciał przeciwplemnikowych. 10% tak połączonych plemników świadczy o wyniku dodatnim.

MAR TEST jest zalecany w szczególności u mężczyzn z podejrzeniem niepłodności immunologicznej jak i również jako uzupełnienie standardowego badania nasienia. Przed wykonaniem badania, pacjent powinien zachować wstrzemięźliwość płciową na około 3-5 dni.

POSIEW

Istotnym czynnikiem w etiologii niepłodności męskiej są bakteryjne infekcje układu moczowo- płciowego mogące mieć wpływ na jakość nasienia, zaburzenia spermatogenezy, czynności plemników, a także mogące zakłócać drożność dróg wyprowadzających nasienie.

 

Celem wykrycia obecności bakterii w nasieniu, a także ich identyfikacji wykonuje się posiew. W przypadku uzyskania wzrostu bakterii patogennych (odpowiedzialnych za zakażenie) wykonywany jest również antybiogram, czyli badanie na jakie grupy antybiotyków dany szczep jest wrażliwy.

Wskazaniem do wykonania posiewu nasienia mogą być objawy wskazujące na stan zapalny w układzie moczowo-płciowym oraz zwiększona obecność leukocytów w nasieniu (leukocytospermia).

Czas oczekiwania na wynik posiewu to 3 dni robocze. W przypadku konieczności dalszej diagnostyki mikrobiologicznej czas wydania wyniku może się wydłużyć.

 

Przygotowanie do badania:

W celu oddania nasienia na posiew należy zapewnić możliwie sterylne warunki pobrania oraz unikać zanieczyszczenia próbki. Materiał powinien być pobrany po wcześniejszym umyciu narządów moczowo – płciowych ciepłą wodą z mydłem (nie powinno się używać środków do dezynfekcji), a nasienie do badania mikrobiologicznego powinno być oddane do jałowego pojemnika. Badania nie przeprowadza się w trakcie i po antybiotykoterapii (do ok. 10 dni).

FDNA

Badanie SCD (Sperm Chromatin Dispersion) to badanie fragmentacji DNA plemników. Chromatyna plemnikowa znajduje się w chromosomach, które to przekazują informację genetyczną na kolejne pokolenia. Badanie to ma na celu skontrolowanie czy dany materiał genetyczny nie został uszkodzony. Plemniki, których chromatyna plemnikowa jest prawidłowo skondensowana, mają właściwie zabezpieczone DNA przed czynnikami szkodliwymi. W przypadku  wystąpienia nieprawidłowości w DNA plemnika, może dojść do obniżenia integralności DNA a co za tym idzie, do jego fragmentacji. SCD pozwala na szczegółowe zbadanie jakości materiału genetycznego mężczyzny. Można w ten sposób oszacować szansę na skuteczne zapłodnienie, właściwy rozwój ciąży i urodzenie zdrowego dziecka. Zarodki powstałe w skutek zapłodnienia komórki jajowej plemnikiem z nieprawidłowym stopniem fragmentacji DNA znacznie częściej rozwijają się niewłaściwie co może skutkować poronieniem, wadami genetycznymi czy też zwiększoną podatnością potomstwa na nowotwory. Badanie to jest zatem bardzo pomocne w wyjaśnieniu ewentualnej przyczyny niepłodności.

Za wszelakie nieprawidłowości i znacznie podniesiony poziom fragmentacji DNA plemnika może odpowiadać min. :

  • Mutacje genów i zaburzenia chromosomowe powstałe na etapie spermatogenezy
  • Stres oksydacyjny
  • Przebyte infekcje
  • Gorączka
  • Podwyższona temp. w okolicy jąder
  • Nowotwory jader
  • Palenie papierosów
  • Stosowanie używek
  • Niewłaściwa dieta
  • Promieniowanie
  • Kontakt z substancjami toksycznymi i chemicznymi
  • Zaawansowany wiek

Wskazania do badania

Wykonanie badania fragmentacji DNA plemnika może być zalecane w przypadku:

  • Niepłodności idiopatycznej
  • Nawracających poronień
  • Powyżej 40 roku życia
  • Niskich parametrów nasienia
  • Narażenia na działanie toksycznych lub szkodliwych substancji
  • Nieprawidłowych wyników morfologii plemników
  • Wskazań do zapłodnienia in vitro metodą ICSI
  • Otyłości
  • Występowania nałogów

Przygotowanie do badania

Przed przystąpieniem do badania należy zachować 2-5 dniową wstrzemięźliwość płciową. Poza tym w okresie poprzedzającym badanie powinno unikać się alkoholu, papierosów i ograniczyć wysiłek fizyczny. Badania SCD nie należy wykonywać w trakcie antybiotykoterapii i przynajmniej do 10 dni po jej zakończeniu.

Badania hormonalne

W celu diagnostyki endokrynnych przyczyn męskiej niepłodności należy oznaczyć we krwi pacjenta:

  • stężenie FSH ( folikulotropiny),
  • LH ( lutropiny),
  • testosteronu całkowitego,
  • PRL(prolaktyny),
  • TSH (tyreotropiny)
  • SHBG ( globuliny wiążącej steroidy płciowe).

Uważa się, ze oznaczanie wolnego testosteronu nie jest celowe ze względu na duże ryzyko błędów oznaczeń przy użyciu testów komercyjnych.

Przy azoospermii i  kryptospermii prawidłowe stężenia gonadotropin ( FSH i LH ) i testosteronu sugerują niedrożność dróg wyprowadzających nasienie  .

Ważne jest wykonanie diagnostyki endokrynologicznej u bezpłodnych mężczyzn  u których z wywiadu wiemy o terapii sterydami anabolicznymi lub stosowaniem takich preparatów w ramach suplementacji niemedycznej ( siłownie, wspomaganie „kulturystyczne”).

Także brak libido wskazuje na  konieczność oznaczenia poziomu testosteronu i gonadotropin.

Badanie ultrasonograficzne

W przygotowaniu…..

Biopsja jądra

U pacjentów z azoospermią i ewentualnie z ciężką oligozoospermią wskazana jest biopsja jądra z oceną histopatologiczną wycinka i zamrożeniem materiału lub natychmiastowym wykorzystaniem pozyskanych plemników do procedury zapłodnienia pozaustrojowego techniką ICSI.

Uważa się, że u około 75% pacjentów z azoospermią można uzyskać plemniki w trakcie biopsji jadra TESE (testicular sperm extraction).

Zabieg wykonuje się w miejscowym lub krótkotrwałym znieczuleniu dożylnym, a pacjent odczuwa dyskomfort w okolicy moszny przez około tydzień.

Pobranie wycinka techniką TESE zwiększa szanse na ciążę z zastosowaniem ICSI zarówno ze świeżych jak i mrożonych plemników pochodzących z materiału uzyskanego z jader. Jest to metoda z wyboru w przypadku nieudanej plastyce nasieniowodów po wcześniejszej wazektomii. Do zabiegu kwalifikuje lekarz na podstawie wywiadu, objawów klinicznych i badań hormonalnych

Porada psychologa

Niepłodność to dla większości par bolesny temat, któremu towarzyszą trudne emocje i o którym pary nie zawsze chcą rozmawiać. Każdy z pacjentów, zarówno mężczyzna jaki i kobieta, przeżywa ten problem indywidualnie i podchodzą do niego na swój sposób. Towarzyszący staraniom o dziecko stres a często również poczucie winy, huśtawka emocjonalna, kompleksy czy wstyd, mogą prowadzić nawet do depresji. Organizm ludzki poddany takim emocjom, reaguje stosownie do tego co dzieje się w psychice, zmieniając zachodzące w nim procesy fizjologiczne.

Dlatego bardzo ważne aby pamiętać, że leczenie niepłodności to praca nie tylko jednego specjalisty ale działanie zespołowe gdzie występuje współpraca na każdym etapie postępowania. Istotne jest aby w razie potrzeby, skorzystać z pomocy psychologa z profesjonalnym podejściem i doświadczeniem w pracy z parami, które zmagają się z tematem niepłodności. Przychodnia OVUM dbając o dobro swoich pacjentów, oferuje taką pomoc na każdym etapie leczenia, zapewniając przy tym pełen komfort i przyjazną atmosferę.

Przyczyny męskiej niepłodności

Nieprawidłowe parametry nasienia

W badanym ejakulacie należy ocenić ilość plemników w mililitrze, ich ruchliwość, morfologię, żywotność a także objętość nasienia.

Obecnie spermiogram jest wykonywany według norm WHO 2010. Badanie nasienia może być wykonane metoda manualną przez doświadczonego diagnostę lub za pomocą analizy komputerowej ( CASA – computer assisted semen analisys).

Normospermia oznacza 15 do 120 mln/ml plemników. Ilość plemników poniżej 15 mln nosi nazwę oligozoospermia. W przypadku wyniku poniżej 5 mln/ml mamy do czynienia z ciężką oligozoospermią. O kryptozoospermii mówimy gdy laboratorium podaje wynik poniżej 1mln/ml. Pacjenci z ciężka oligozoospermią i kryptozoospermią nie powinni być kwalifikowani do inseminacji domacicznej ( IUI)

W przypadku braku plemników w ejakulacie mamy do czynienia azoospermią, która wymaga dalszego postepowania diagnostycznego (USG, badania hormonalne i ewentualnie biopsja jądra).

Nieprawidłowa ruchliwość plemników nosi nazwę asthenozoospermia i mamy z nią do czynienia gdy ilość plemników o szybkim ruchu prostoliniowym spada poniżej 15% a całkowita ilość plemników poruszających się prostoliniowo wynosi poniżej 32%.

         Nieprawidłową budowę plemników oceniamy badając mikroskopowo budowę główki, wstawki i witki plemników. Za normę według WHO 2010 przyjęto wyniki 4% i powyżej. Wyniki poniżej 4% określane są jako teratozoospermia.

Żywotność plemników oceniana jest w specjalnym teście i powinna wynosić powyżej 58%.

Objętość ejakulatu laboratorium podaje w mililitrach. Ilość poniżej 0,5 mililitra to aspermia, 0,5 mililitra  do 2 mililitrów to hipospermia, z kolei wytrysk zawierający powyżej 6 mililitrów to hiperspermia.

W wynikach możemy uzyskać kombinację opisanych powyżej nieprawidłowości, które najczęściej tworzą zespół OAT –oligoasthenoteratozoospermia.

Nieprawidłowości genetyczne

Badania genetyczne wykonuje się u pacjentów z potwierdzoną azoospermią               ( całkowity brak plemników) i kryptospermią ( ilość plemników poniżej 1 mln/ml). Wykonujemy ocenę kariotypu i szukamy mikrodelecji odcinka AZF w chromosomie Y. U mężczyzn z brakiem plemników w ejakulacie istnieje większe ryzyko wystąpienia nieprawidłowości chromosomalnej i mutacji chromosomu Y typu  47 XXY i 47 XYY.

Mutacje genu CFTR mogą być przyczyną obustronnego wrodzonego braku nasieniowodów. Nosicielstwo mutacji genu CFTR u obojga partnerów niesie ryzyko mukowiscidozy u potomstwa.

Mikrodelecje regionu AZF chromosomu Y mogą powodować zaburzenia spermatogenezy czyli produkcji plemników.

Ponadto u mężczyzn z nieprawidłową budową ciała i zaburzeniami rozwoju narządów płciowych powinno się zbadać ewentualne mutacje genu AR, które mogą wywołać zespół niewrażliwości na męskie hormony płciowe (androgeny)

Zaburzenia seksualne

Strona w przygotowaniu….

Schorzenia endokrynologiczne

Schorzenia endokrynologiczne

Co to takiego?

Hormony pełnią bardzo ważną funkcję w organizmie każdego człowieka gdyż odpowiadają za niemal wszystkie procesy, które w nim zachodzą. Zaburzenia gospodarki hormonalnej są bardzo często przyczyną licznych problemów z płodnością.

U mężczyzn hormony odpowiadają również za proces spermatogenezy czyli powstawania i dojrzewania plemników dlatego wszelakie zaburzenia hormonalne mogą być przyczyną obniżonej płodności lub nawet niepłodności.

Przyczyny

Do najczęstszych przyczyn zaburzeń hormonalnych u mężczyzn możemy zaliczyć:

  • Niedoczynność tarczycy – powodowana niedoborem hormonów tarczycy może mieć znaczący wpływ na jakość nasienia. Poza tym zaburza erekcję, obniża libido i może być przyczyną niepłodności.
  • Zaburzenia w pracy przysadki mózgowej – schorzeniu temu towarzyszy niski poziom hormonu LH i FSH co skutkuje wstrzymaniem rozwoju plemników i ich stopniową utratą.
  • Zaburzenia w produkcji gonadotropiny – hormonu odpowiedzialnego za pobudzanie syntezy testosteronu oraz wytwarzanie plemników.
  • Przerost nadnerczy – występuje tu podniesiony poziom androgenów nadnerczowych co może skutkować małą ilością oraz ruchliwością plemników lub też dużą ilością niedojrzałych plemników.
  • Hiperprolaktynemia – wysoki poziom prolaktyny który prowadzi do obniżenia produkcji plemników, zaburzenia erekcji, spadku libido czy impotencji.

Diagnostyka i leczenie

Aby postawić właściwą diagnozę czy wymienione wyżej schorzenia są odpowiedzialne za problemy z płodnoscią i wprowadzić odpowiednie leczenie, należy wykonać badanie hormonów płciowych mężczyzny. Jest to badanie krwi dzięki któremu można ocenić czy poziom poszczególnych hormonów jest właściwy.

Żylaki powrózka nasiennego

Żylaki powrózka nasiennego

Szacuje się, że około 30 – 40 % mężczyzn mających problem z płodnością borykają się z problemem żylaków powrózka nasiennego. Najczęściej schorzenie to dotyka młodych mężczyzn a rzadziej pacjentów po 40 roku życia.

Co to takiego?

Żylaki powrózka nasiennego to poszerzenie, wydłużenie i poskręcanie naczyń żylnych splotu wiciowatego, który wchodzi w skład powrózka nasiennego. Żylaki  powrózka zaburzają cyrkulację krwi w jądrach. Zalegająca w naczyniach żylnych splotu krew przyczynia się do wzrostu temperatury w mosznie, powodując zmiany w strukturze i funkcji jądra oraz zmianę jego budowy. Prawidłowa temperatura w której następuje produkcja plemników to 34-35 stopni Celsjusza. Jeśli natomiast jest ona za wysoka może dojść do różnych nieprawidłowości związanych z ich wytwarzaniem. Zwalnia się tempo ich wytwarzania, zmniejsza ich ilości a także następuje ich upośledzone  dojrzewanie. W skutek takiej sytuacji dochodzi do uszkodzenia zdolności zapłodnienia komórki jajowej.

Przyczyny powstawania

Powstawanie żylaków spowodowane jest zwiększeniem ciśnienia hydrostatycznego w naczyniach żylnych splotu wiciowatego. Związane to jest zarówno z postawą pionową ciała, chorobą zakrzepową, dysfunkcją zastawek żylnych czy krążeniem bocznym.

Objawy

Do najczęstszych objawów towarzyszących występowaniu tego typu schorzenia możemy zaliczyć:

  • Ból jąder lub dyskomfort
  • Zahamowanie wzrostu jądra
  • Zmiana konsystencji jądra
  • Niepłodność
  • Widoczne lub wyczuwalne poszerzone żyły
  • Pogorszenie jakości nasienia

Leczenie

Aby zdiagnozować obecność żylaków powrózka nasiennego, lekarz bada pacjenta fizykalnie dotykając jąder w pozycji stojącej. Jeśli to badanie niczego nie wykaże można przeprowadzić badanie USG.

Najczęstszym sposobem leczenia jest w tym przypadku metoda operacyjna – laparoskopowa.

Wady rozwojowe

W przygotowaniu……

Wytrysk wsteczny

W przygotowaniu…..

Schorzenia jąder i najądrzy

W przygotowaniu….

Urazy męskich narządów płciowych

W przygotowaniu….

Niepłodność idiopatyczna

Co to takiego ?

Niepłodność idiopatyczna określana bardziej jako rodzaj zaburzenia niż choroby, występuje obecnie u około 10 – 20 % wszystkich przypadków. Jest to specyficzny rodzaj niepłodności, ponieważ mówimy o niej wówczas gdy wszystkie badania starającej się o dziecko pary, są prawidłowe a mimo wszystko nie ma efektów w postaci potomka.

Przyczyna

Najczęściej występujące przyczyny niepłodności idiopatycznej, mają podłoże związane z zaburzeniami emocjonalnymi. Może pojawić się depresja, stres powstałe na skutek zaistniałego problemu czy też zaburzenia seksualne spowodowane nieustannym uprawianiem seksu jedynie w celach prokreacyjnych, pilnując ściśle godzin i dni.

Do prawdopodobnych przyczyn tego typu niepłodności możemy również zaliczyć:

  • Czynniki szyjkowe np. nieprawidłowy śluz szyjkowy
  • Czynniki związane z endometrium np. wydzielanie przez macicę substancji toksycznych czy nieprawidłowe jej ukrwienie
  • Czynniki jajowodowe np. niewłaściwa perystaltyka jajowodów
  • Obecność chlamydii
  • Czynniki embriologiczne np. zła jakość zarodków, zespół niepękniętego pęcherzyka Graffa

Diagnostyka i leczenie

Przypadek niepłodności idiopatycznej wymaga przeprowadzenia skrupulatnych badań a diagnostyka to proces polegający na wykluczaniu kolejnych nieprawidłowości związanych z poczęciem dziecka. Kobieta poddawana jest najczęściej badaniu HSG w celu sprawdzenia drożności jajowodów oraz oceny budowy macic. W przypadku stwierdzenia jakichkolwiek błędów anatomicznych, wykonuje się laparoskopię. Ocenia się również parametry nasienia mężczyzny. Jeśli diagnoza zostanie już postawiona, dobierane jest wówczas odpowiednie leczenie. Najczęściej hormonalne a czasem i chirurgiczne. W przypadku niepłodności idiopatycznej zaleca się przyszłej matce przejście na odpowiedną dietę i prowadzenie higienicznego stylu życia. Gdy zostaje natomiast stwierdzona u pacjentów tzw. blokada emocjonalna, spowodowana stresem i presją zajścia w ciążę, zaleca się konsultację z ściśle współpracującym z OVUM psychologiem, mającym doświadczenie z parami zmagającymi się z tym problemem. Zaskakujący jest fakt, że w tym przypadku najlepszym lekarstwem okazuje się czasem tzw. „odpuszczenie” sobie. Często na skutek pozbycia się stresu, który jest przyczyną różnych problemów zdrowotnych, niespodziewanie dochodzi do zapłodnienia.

Niepłodność pierwotna i wtórna

Niepłodność można podzielić na pierwotną i wtórną. Z niepłodnością pierwotną mamy do czynienia w przypadku gdy kobieta nigdy nie była w ciąży. Niepłodność wtórna ma miejsce wtedy gdy kobieta przynajmniej raz była w ciąży zakończonej porodem lub poronieniem i nie może ponownie zajść w ciążę. Podział ten nie wynika jednak bezpośrednio z przyczyn niepłodności gdyż zarówno w jednym jak i drugim przypadku mogą być one podobne.

scroll top